SSD doldukça bilgisayar neden yavaşlar? NVMe ve SATA SSD'lerde boş bırakılması gereken alan

Bilgisayarımızdaki SSD'nin son 20-30 GB'ına kadar oyun veya dosya yüklediğimizde hem dosya kopyalama hızlarının bir anda düştüğünü hem de oyunların yükleme ekranlarının uzadığını fark etmişsinizdir. Eski mekanik sabit disklerden farklı olarak SSD'lerin çalışma yapısında boş alan miktarı doğrudan diskin hızını ve ömrünü belirler.

Bunun teknik sebebi, modern SSD'lerin yüksek yazma hızlarına ulaşmak için boş hücrelerinin bir kısmını hızlı önbellek (SLC Cache) olarak kullanmasıdır. Disk %85 - %90'ın üzerinde dolduğunda bu dinamik önbellek alanı daralır ve kontrolcü yeni bir veri yazmak için önce dolu blokları okuyup silmek ve yeniden düzenlemek (Garbage Collection / TRIM) zorunda kalır.

SSD performansını ilk günkü gibi tutmak için:

• En az %15 - %20 boş alan bırakın: Örneğin 512 GB bir SSD'de en az 70-80 GB, 1 TB SSD'de ise 120-150 GB alanı her zaman boş tutmak okuma/yazma hızının çökmesini önler.
• Geçici sistem dosyalarını temizleyin: Windows'taki Depolama Akıllı Seçimi (Storage Sense) özelliğini açarak eski Windows Update kalıntılarının ve geçici kurulum dosyalarının otomatik silinmesini sağlayabilirsiniz (benzer durum mobil tarafta Android sistem depolaması temizliği konusunda da geçerli).
• SSD'lerde disk birleştirme (Defrag) yapmayın: Windows'un kendi "Sürücüleri En İyi Duruma Getir" aracı SSD'lere yalnızca TRIM (Kırpma) komutu gönderir; harici programlarla mekanik disk birleştirme yapmak SSD ömrünü gereksiz yere tüketir.