Otomotiv Pazarı 10 Ayda Yüzde 15,3 Daraldı: Ekimde Satışlar Yüzde 31 Düştü

Türkiye otomotiv pazarı ekim ayında yılın en zayıf sonuçlarından birini açıkladı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği'nin (ODMD) verilerine göre otomobil ve hafif ticari araç toplam satışları ekimde 80.334 adet oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı ayındaki 116.149 adede göre yüzde 30,84'lük bir düşüşe karşılık geliyor. Ocak hariç tutulduğunda, ekim yılın en düşük ikinci aylık sonucu olarak kayıtlara geçti. Ocak-ekim döneminin toplamında ise pazar yüzde 15,33 daralarak 883.799 adette kaldı.

Ekim ayının tablosu

Ekimde otomobil satışları yüzde 28,40 azalarak 64.939 adede, hafif ticari araç satışları ise yüzde 39,52 gerileyerek 15.395 adede indi. Hafif ticari araçlardaki sert düşüş, işletmelerin filo yenileme konusunda temkinli davrandığına işaret ediyor. Uzun dönem ortalamalarla kıyaslandığında tablo biraz daha nüanslı: Toplam pazar, son beş yılın ekim ortalamasının yüzde 8 altında, ancak son on yılın ortalamasının yüzde 3,4 üzerinde. Otomobilde ise beş yıllık ortalamanın yüzde 3,6 altında, on yıllık ortalamanın yüzde 7,5 üzerinde bir sonuç var. Hafif ticaride ise her iki ortalamanın da gerisinde kalındı.

Ekim, yıllık bazda üst üste dokuzuncu düşüş ayı oldu. Gerileme şubat ayında başlamıştı ve o tarihten bu yana pazar her ay bir önceki yılın aynı ayının gerisinde kaldı.

10 ayda 160 bin adetlik kayıp

Ocak-ekim döneminde pazar, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 160 bin adet küçüldü. Bu kaybın yaklaşık 140 bin adedi otomobilden geldi. Otomobil satışları yüzde 16,85 azalarak 692.916 adette, hafif ticari araç satışları ise yüzde 9,28 azalarak 190.883 adette kaldı. Yıl sonunda bir milyon adet barajının aşılabilmesi için kasım ve aralıkta toplam 116 binden fazla satış yapılması gerekiyor.

Reklam

Segment ve kasa tipi: SUV hâkimiyeti sürüyor

Otomobil pazarının yüzde 84,6'sını A, B ve C segmentleri oluşturdu. C segmenti 390.290 adet ve yüzde 56,3 payla pazarın açık ara lideri olurken satışları yüzde 16,2 geriledi. B segmenti yüzde 28 payla 194.132 adede ulaştı; bu segmentteki düşüş yüzde 12,1 ile görece sınırlı kaldı. Üst segmentlerde kayıp daha derin: D segmentinde yüzde 24,8, E segmentinde yüzde 31,3, F segmentinde yüzde 13,2 düşüş yaşandı.

Kasa tipinde SUV'ler 461.200 adet ve yüzde 66,6 payla tartışmasız lider. Sedan modeller yüzde 19,6, hatchback modeller yüzde 13,2 pay aldı. Ekim ayına özel rakamlar ise tercihlerin ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor: SUV satışları ekimde yüzde 13,7 düşerken sedan satışları yüzde 52,4, hatchback satışları yüzde 42,8 geriledi.

Benzinli ve dizel eriyor, hibrit ve elektrikli pay kazanıyor

Motor tipine göre dağılım, pazarın dönüşümünü net biçimde ortaya koyuyor:

• Benzinli: 281.753 adet, yüzde 26,8 düşüş.
• Dizel: 35.268 adet, yüzde 45,1 düşüş.
• Hibrit: 229.247 adet; satışlar geçen yılla neredeyse aynı kalırken pazar payı yüzde 27,5'ten yüzde 33,1'e çıktı.
• Elektrikli: 135.979 adet; satışlar yüzde 8,3 azalmasına rağmen pazar payı yüzde 17,8'den yüzde 19,6'ya yükseldi.

Elektrikli tarafında ilginç bir ayrışma var. Motor gücü 160 kW'ın altındaki elektrikli araçların satışı yüzde 6 artarak yüzde 17,3 pazar payına ulaşırken, 160 kW üzerindeki modellerin satışı yüzde 54,2 düşerek payları yüzde 2,3'e geriledi. Vergi yapısının güçlü elektrikli modelleri ne kadar etkilediği bu rakamlarda açıkça görülüyor.

Yerli üretim ve markalar

Otomobil ve hafif ticaride toplam satışların yaklaşık yüzde 33'ü yerli üretim (291.282 adet), yüzde 67'si ithal (592.517 adet) araçlardan oluştu. Marka sıralamasında ilk yedi şöyle: Renault 113.504, Volkswagen 74.546, Fiat 69.777, Toyota 61.774, Peugeot 54.850, Hyundai 52.792 ve Ford 52.353 adet.

Düşüşün arkasında ne var?

Daralmanın temel nedenleri arasında yüksek araç fiyatları, zayıflayan alım gücü, krediye erişimin sınırlı olması ve yüksek finansman maliyetleri öne çıkıyor. Merkez Bankası verilerine göre taşıt kredilerinde ağırlıklı ortalama faiz, 16 Ekim ile biten haftada yüzde 43,6'ya çıktı; bu oran eylül ortasına göre 3,1 puanlık artış demek. Merkez Bankası ekimde politika faizini yüzde 36'ya indirmiş olsa da bu indirimin taşıt kredisi kullanan tüketiciye henüz anlamlı biçimde yansımadığı görülüyor.

Alıcılar için ne anlama geliyor?

Daralan bir pazar, alıcı açısından pazarlık gücünün arttığı anlamına da gelebilir. Yıl sonu yaklaşırken markaların stok eritmek için kampanyalara yönelmesi olağan bir durum. Ancak finansman maliyetleri yüksek kaldıkça kredili alım cazibesini koruyamıyor. Engelli vatandaşların yararlandığı ÖTV muafiyet sınırının 2027'de yükselecek olması gibi düzenlemeler de yeni yılda talebi bir miktar canlandırabilir. Elektrikli tarafta değerlendirme yapanlar için Togg T6X incelememiz ve BYD Qin PLUS DM-i haberimiz fikir verebilir. Siz de araç alımını ertelediniz mi? Düşüncelerinizi TeknoDB Hub'da paylaşabilirsiniz.

Kaynaklar

• Oto Gündem: Otomotiv pazarı 10 ayda yüzde 15,3 daraldı
• ODMD (Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği)