Google, Uzaydaki Yapay Zekâ Uyduları İçin Blue Origin'le Anlaştı: Hedef 2029

Google, Project Suncatcher kapsamındaki TPU'lu uydularını 2029'un ilk çeyreğinde Blue Origin'in New Glenn roketiyle güneşe eş zamanlı yörüngeye gönderecek.

  • 4 dk okuma
  • 1 görüntüleme

Öne Çıkanlar

  • Fırlatma 2029'un ilk çeyreği için planlandı
  • Her uydu yaklaşık bir veri merkezi rafı kadar hesaplama taşıyacak
  • Uydular güneşe eş zamanlı yörüngeye yerleştirilecek
  • Prototip Ekim 2026'da yörüngede Gemma 4'ü çalıştırdı
  • Anlaşma bedeli ve uydu sayısı açıklanmadı
Blue Origin'in Google Project Suncatcher fırlatma anlaşması için yayımladığı resmî duyuru görseli
Blue Origin'in New Glenn roketi, Google'ın Project Suncatcher uydularını 2029'un ilk çeyreğinde yörüngeye taşıyacak (Blue Origin resmî görseli).

Google, yapay zekâ hesaplamasını uzaya taşımayı hedefleyen Project Suncatcher için ilk büyük fırlatma anlaşmasını imzaladı. Şirketin uydularını Jeff Bezos'un kurduğu Blue Origin'in ağır yük roketi New Glenn yörüngeye taşıyacak. Fırlatma 2029'un ilk çeyreği için planlanıyor. Anlaşmanın bedeli açıklanmadı. Duyuru 19 Kasım'da hem Google'ın resmî blogunda hem de Blue Origin'in haber sayfasında yayımlandı.

Project Suncatcher nedir?

Suncatcher, Google'ın "uzun vadeli moonshot" diye tanımladığı bir araştırma projesi. Fikir basit ama uygulaması zor: güneş enerjisiyle çalışan, içinde Google'ın kendi yapay zekâ işlemcileri TPU'ları taşıyan uyduları güneşe eş zamanlı yörüngeye yerleştirmek ve bunları birbirine bağlayarak uzayda bir hesaplama ağı kurmak. Bu tür yörüngede uydu neredeyse sürekli güneş ışığı alıyor; gece gündüz döngüsünün büyük kısmından kurtuluyor. Google, yörüngedeki güneş panellerinin yeryüzündekilere göre sekiz kata kadar daha fazla enerji üretebileceğini söylüyor.

Yeni anlaşmaya göre her uydu, kabaca bir veri merkezi rafının hesaplama kapasitesini taşıyacak. Kaç uydunun fırlatılacağı ve her birinde kaç TPU bulunacağı açıklanmadı.

Prototip yörüngede, sıradaki adım ikili test

Proje kâğıt üzerinde kalmış değil. Planet şirketinin ürettiği ilk prototip uydu Ekim 2026'da yörüngeye ulaştı ve uzayda Google'ın açık modeli Gemma 4'ü çalıştırdı. Google'ın bir sonraki adımı, 2027'de iki uyduyu birbirine bağlamak. Bu test, uyduların lazerle haberleşmesi ve sıkı bir formasyonda uçabilmesi açısından kritik. New Glenn fırlatması ise bu küçük çaplı denemelerden sonra gelen ve proje için ayrılmış ilk ağır yük görevi olacak.

Çözülmesi gereken sorunlar

Uzayda veri merkezi fikrinin önünde ciddi engeller var. Birincisi soğutma: Yeryüzündeki sunucular havayla ya da suyla soğutulurken uzayda hava yok, ısının yalnız ışınım yoluyla atılması gerekiyor. İkincisi radyasyon: Yörüngedeki yüklü parçacıklar çiplerde hatalara ve zamanla kalıcı hasara yol açabiliyor. Google, TPU'larının ısı ve radyasyon karşısındaki davranışını hâlâ test ediyor. Üçüncüsü bağlantı: Uyduların birbirine lazerle veri aktarabilmesi için birbirine çok yakın ve kararlı bir düzen içinde uçması şart. Dördüncüsü de maliyet: Projenin ekonomik olması, fırlatma fiyatlarının bugünkünden çok daha aşağı inmesine bağlı.

New Glenn'in durumu

Anlaşmanın dikkat çeken yanı, Google'ın sahadaki tartışmasız lider SpaceX yerine Blue Origin'i seçmesi. New Glenn ise zor bir yıl geçiriyor. Roket Mayıs 2026'daki bir test sırasında patladı ve o tarihten beri uçuşa ara verdi; uçuşa dönüş takvimi ocak ayına kaydı. Blue Origin'in New Glenn'den sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Jordan Charles, Suncatcher'ı roketin destekleyecek şekilde tasarlandığı türden büyük ölçekli görevlerden biri olarak tanımladı ve aracın ağır yük kapasitesi ile geniş faydalı yük hacminin müşterilere esneklik sağladığını vurguladı. Google cephesinde projeyi yöneten Travis Beals ise bu fırlatmayı şirketin yol haritasında önemli bir kilometre taşı olarak nitelendirdi. Rakip tarafta neler olduğunu görmek için Starship'in kuleye dönüş haberimize bakabilirsiniz.

Yarış kalabalıklaşıyor

Yapay zekâ veri merkezleri elektrik şebekelerini zorladıkça, yörüngede hesaplama fikri birden fazla şirketin gündemine girdi. Girişim şirketi Starcloud Mart 2026'da yörünge veri merkezleri için 170 milyon dolar topladı. SpaceX ise halka arz belgelerinde kendi yörünge veri merkezi planlarının hiçbir zaman işe yaramayabileceği uyarısına yer verdi; bu, sektörün en deneyimli oyuncusunun bile riskin farkında olduğunu gösteriyor. Uydu ağları arasında lazer bağlantının neden bu kadar önemsendiğini Starlink V4 uyduları haberimizde de ele almıştık.

Bir bakışta anlaşma

  • Taraflar: Google ve Blue Origin
  • Roket: New Glenn
  • Hedef tarih: 2029'un ilk çeyreği
  • Yörünge: güneşe eş zamanlı yörünge
  • Uydu başına kapasite: yaklaşık bir veri merkezi rafı
  • Uydu sayısı ve anlaşma bedeli: açıklanmadı

TeknoDB yorumu: uzun soluklu bir bahis

Bu haber bugün kimsenin telefonunu ya da faturasını değiştirmeyecek. 2029 hedefi, henüz uçuşa dönmemiş bir rokete bağlı ve uzay projelerinde takvimlerin kayması kural gibidir. Yine de duyurunun iki önemli mesajı var. Birincisi, yapay zekâ şirketleri artık enerjiyi en büyük darboğaz olarak görüyor ve bu darboğazı aşmak için yörüngeye kadar uzanan seçenekleri ciddi para ayırarak deniyor. İkincisi, Google tek bir fırlatma sağlayıcısına bağımlı kalmak istemiyor; ilk prototipi başka bir şirketin roketiyle gönderirken büyük görev için Blue Origin'i seçmesi bunun işareti.

Türkiye açısından bakınca, yerli uydu ve uzay programlarıyla ilgilenen mühendislik öğrencileri için bu proje radyasyona dayanıklı elektronik, ışınımla soğutma ve uydular arası optik haberleşme gibi alanların önümüzdeki on yılda ne kadar değerli olacağını gösteriyor. Sıradan kullanıcı için pratik tavsiyemiz ise şu: "uzaydaki yapay zekâ" başlıklı yatırım ürünlerine ve kripto projelerine karşı temkinli olun; ortada henüz ticari olarak çalışan bir yörünge veri merkezi yok, yalnız prototipler ve hedef tarihler var. Google'ın yapay zekâ cephesindeki son model adımları için Gemini 4 Neon haberimize göz atabilirsiniz.

Google'ın, TPU yapay zekâ işlemcileri taşıyan güneş enerjili uydularla uzayda hesaplama ağı kurmayı hedefleyen uzun vadeli araştırma projesi.

Blue Origin'in New Glenn roketiyle yapılacak fırlatma 2029'un ilk çeyreği için planlanıyor.

Güneşe eş zamanlı yörüngede paneller neredeyse sürekli ışık alıyor; Google bu sayede yeryüzüne göre sekiz kata kadar fazla enerji üretilebileceğini söylüyor.

Uzayda soğutma, radyasyonun çiplere etkisi, uydular arası lazer bağlantı ve fırlatma maliyetleri çözülmesi gereken başlıca sorunlar.

Etiketler

Tepkiniz Nedir?

Tepkiniz Nedir?

Beğen Beğen 0
Beğenme Beğenme 0
Aşk Aşk 0
Komik Komik 0
Vay Vay 0
Üzgün Üzgün 0
Kızgın Kızgın 0
Süleyman Yeni

İmtiyaz Sahibi

Yorumlar (0)

User