Fedora 45 Yayınlandı: Linux 7.2, GNOME 51 ve X11 Oturumuna Veda Eden KDE Plasma 6.8

Red Hat destekli topluluk dağıtımı Fedora Linux 45, iki kez ertelendikten sonra 3 Kasım 2026'da resmi olarak yayınlandı. İlk hedef tarih 20 Ekim'di. Yeni sürüm, her Fedora sürümünde olduğu gibi Linux dünyasının en güncel bileşenlerini bir araya getiriyor: Linux 7.2 çekirdeği, Workstation sürümünde GNOME 51 ve KDE sürümünde KDE Plasma 6.8.2. Fedora 45; Workstation, KDE Plasma Desktop, Server, IoT, Cloud, CoreOS, Atomic masaüstü varyantları ve Spin'ler olarak sunuluyor.

GNOME 51 ile gelen yenilikler

Workstation kullanıcılarını bekleyen GNOME 51, günlük kullanımı doğrudan etkileyen iyileştirmeler içeriyor:

• Daha akıcı animasyonlar ve daha hızlı ekran görüntüsü alma,
• Gelişmiş ekran yönetimi ve uyumlu cihazlarda otomatik ekran döndürme,
• Monitör parlaklığının hatırlanması,
• Harici fare bağlandığında touchpad'i devre dışı bırakma seçeneği.

GNOME Yazılım uygulaması artık bakımı bırakılmış uygulamalar için uyarı gösteriyor ve Flatpak izinlerini daha ayrıntılı sunuyor. GNOME Haritalar'a çevrimdışı harita indirme, dosya yöneticisine ise yeniden tasarlanmış bir dosya önizleyici eklendi.

KDE Plasma 6.8: X11 oturumu tarihe karışıyor

KDE tarafında en önemli değişiklik, Plasma 6.8'in yerel X11 oturumlarını tamamen bırakması. Bu, Fedora KDE kullanıcılarının artık yalnızca Wayland oturumuyla çalışacağı anlamına geliyor. X11 uygulamaları ise XWayland üzerinden çalışmaya devam ediyor; yani eski uygulamalarınızın büyük çoğunluğu sorunsuz açılacak. Plasma 6.8 ayrıca ekran başına sanal masaüstleri, sistem tepsisinden açık-koyu tema geçişi, mikrofon testi ve çift yönlü pano senkronizasyonu ile sanal ekran desteği sunan geliştirilmiş uzak masaüstü özellikleri getiriyor.

Reklam

Kaputun altındaki değişiklikler

Fedora 45'te dikkat çeken teknik değişikliklerden biri, çekirdeğin yerleşik sanal konsolu (fbcon) yerine kullanıcı alanında çalışan kmscon'un kullanılması. Bu değişiklik, metin konsolunda daha iyi Unicode desteği, font işleme ve klavye düzeni yönetimi sağlıyor. Türkçe karakterlerle konsolda çalışan kullanıcılar için bu iyi bir haber.

Güvenlik varsayılanları sıkılaştırıldı

• RPM imza doğrulaması: Paketlerin imza ve özet doğrulaması artık varsayılan olarak zorunlu. Bu, değiştirilmiş ya da imzasız paketlerin kurulmasını zorlaştırıyor.
• ptrace kısıtlaması: Ayrıcalıksız kullanıcılar için ptrace varsayılan olarak kısıtlandı. Böylece bir uygulamanın aynı kullanıcıya ait başka bir süreci incelemesi sınırlanıyor. Geliştiriciler için tam hata ayıklama, gerekli araçlar kurulduğunda kullanılabilir durumda kalıyor.
• oo7: Rust ile yazılmış oo7 gizli bilgi servisi, desteklenen yapılandırmalarda eski parola saklama altyapılarının yerini alıyor.

Kurulum tarafında Stratis desteği

Anaconda kurulum aracı artık Stratis ile yönetilen depolama alanına kurulum yapabiliyor. Bu ayar WebUI üzerinden ya da Kickstart ile otomatik olarak yapılabiliyor. Silverblue ve Kinoite gibi Atomic varyantlar da GTK tabanlı eski kurulum aracından WebUI'ye geçti ve PIN doğrulamalı, HTTPS üzerinden güvenli tarayıcı tabanlı uzaktan kurulumu destekliyor. Fedora CoreOS'ta ise systemd-oomd ve zram takas alanı varsayılan olarak etkin.

Geliştiriciler için güncel araçlar

Fedora 45, yazılım geliştiriciler için güncel bir araç seti sunuyor: RPM 6.1, Python 3.15, GCC 16.2, glibc 2.44, LLVM 23, Go 1.27, Perl 5.44, Podman 6, Pandas 3 ve Lua 5.5. Fedora'nın en yeni sürümleri hızlı sunma geleneği, onu özellikle geliştiriciler arasında popüler kılıyor.

Yükseltmeden önce mutlaka okuyun

Yükseltme sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli bir değişiklik var: NetworkManager-vpnc ve NetworkManager-fortisslvpn VPN eklentileri kaldırıldı. Bu eklentiler yükseltme sırasında otomatik olarak siliniyor. Şirket VPN'ine bu eklentilerle bağlananların, yükseltmeden önce bağlantılarını OpenConnect ya da Libreswan gibi desteklenen seçeneklere taşıması gerekiyor. Aksi hâlde yükseltme sonrası VPN bağlantısı kurulamayabilir. Genel bir öneri olarak, büyük sürüm yükseltmelerinden önce önemli verilerin yedeğini almak her zaman akıllıca.

Fedora 44'ten 45'e nasıl yükseltilir?

Workstation kullanıcıları için en kolay yol, GNOME Yazılım uygulamasında yeni sürüm bildirimi göründüğünde "İndir" düğmesine basmak. Komut satırını tercih edenler ise Fedora'nın resmi yükseltme yöntemi olan DNF sistem yükseltme aracını kullanabilir. Önce mevcut sistemi tamamen güncelleyip yeniden başlatmak, ardından yeni sürümün paketlerini indirip yükseltmeyi başlatmak gerekiyor. İşlem sırasında bilgisayar yeniden başlayarak paketleri kuruyor; bu süreçte cihazı kapatmamak önemli. Dizüstü bilgisayarlarda yükseltmeyi şarj kablosu takılıyken yapmak, olası kesintileri önlemek açısından iyi bir alışkanlık. Üçüncü taraf depolar kullanıyorsanız, bu depoların yeni sürümü desteklediğinden emin olmak da yükseltme sonrası bağımlılık sorunlarını engeller.

Fedora kimler için uygun?

Fedora, en yeni yazılımları kararlı bir temel üzerinde kullanmak isteyenler, geliştiriciler ve Linux'un geleceğini önceden deneyimlemek isteyenler için iyi bir seçim. Ancak her altı ayda bir yeni sürüme geçmeyi gerektiren yapısı, uzun süre dokunulmadan çalışacak bir sistem arayanlar için ideal olmayabilir. Linux'a yeni başlayanlar hangi dağıtımın kendilerine uygun olduğunu Windows'tan Linux'a geçiş rehberimizde bulabilir. Windows 10 desteğinin durumunu merak edenler için ESU haberimiz de güncel bilgiler içeriyor. Fedora deneyimlerinizi ve sorularınızı TeknoDB Hub'daki Yazılım ve Uygulamalar bölümünde paylaşabilirsiniz.

Kaynaklar

• Linuxiac: Fedora Linux 45 Officially Released, This Is What's New
• Fedora Magazine