AB Yapay Zekâ Yasası’nda Yeni Takvim: Yüksek Riskli Kurallar 2027’ye Ertelendi, Çıplaklaştırma Uygulamaları Yasaklandı

Avrupa Birliği’nin dünyadaki ilk kapsamlı yapay zekâ düzenlemesi olan Yapay Zekâ Yasası (AI Act), “Digital Omnibus” adı verilen değişiklik paketiyle yeni bir takvime kavuştu. 2026/1744 sayılı düzenleme 24 Temmuz 2026’da AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandı ve 27 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Paketin iki ana etkisi var: Yüksek riskli yapay zekâ sistemlerine yönelik ağır yükümlülükler ertelendi, buna karşılık zararlı bazı uygulamalar açıkça yasaklandı.

Ne değişti? Güncel takvim

Yeni yasak: Çıplaklaştırma uygulamaları

Paketle birlikte yasaklı uygulamalar listesine iki yeni madde eklendi. Belirli bir kişinin rızası olmadan müstehcen ya da cinsel içerikli görsel, video veya ses üreten sistemler (“nudifier” olarak bilinen çıplaklaştırma uygulamaları) ve çocuk istismarı içeriği üretebilen sistemler AB pazarında yasaklandı. Sağlayıcılar bu tür üretimleri engelleyen yeterli teknik önlemleri almadan sistemlerini sunamıyor; yasak, sistemi kullanan işletmeleri de kapsıyor. Şirketlerin uyum için son tarihi 2 Aralık 2026.

Ertelenmeyen kurallar

Takvimdeki gevşemeye rağmen bazı şeffaflık kuralları 2 Ağustos 2026’dan beri geçerli:

• Kullanıcıya bir yapay zekâ sistemiyle etkileşimde olduğunun bildirilmesi (örneğin müşteri hizmetleri sohbet robotları).
• Deepfake’lerin ve bazı yapay zekâ üretimi içeriklerin etiketlenmesi.
• Duygu tanıma ve biyometrik sınıflandırma sistemleri için bilgilendirme yükümlülükleri.

Büyük dil modellerini geliştiren şirketlerin şeffaflık, raporlama ve sistemik risk yükümlülükleri de ertelenmedi. AB Yapay Zekâ Ofisi, devam eden ihlallerde ortalama günlük cironun %5’ine kadar süreli para cezası uygulayabiliyor.

Reklam

Diğer önemli değişiklikler

• Daha dar “güvenlik bileşeni” tanımı: Yalnızca kullanıcıya yardım eden ya da performansı iyileştiren yapay zekâ özellikleri, arızaları sağlık veya güvenlik riski oluşturmuyorsa otomatik olarak yüksek riskli sayılmıyor.
• KOBİ kolaylıkları genişledi: Küçük işletmelere tanınan hafifletilmiş yükümlülükler artık küçük orta ölçekli şirketleri de kapsıyor.
• Önyargı tespiti için veri işleme: Yapay zekâ sistemlerindeki önyargıyı tespit etmek ve düzeltmek için kesinlikle gerekli olduğunda, güvenceler altında kişisel veri işlenmesine izin veriliyor.

Türkiye’deki şirketleri ilgilendiriyor mu?

Evet. AB Yapay Zekâ Yasası, şirketin nerede kurulduğuna değil, sistemin AB pazarında sunulup sunulmadığına ya da çıktılarının AB’de kullanılıp kullanılmadığına bakıyor. AB’deki müşterilere yapay zekâ destekli yazılım, sohbet robotu ya da yapay zekâ bileşeni içeren ürün sunan Türk şirketleri de bu kurallara tabi. Ertelenen tarihler henüz uzakta görünse de uyum süreçleri (risk değerlendirmesi, teknik dokümantasyon, insan gözetimi) aylar sürebiliyor; hazırlığa şimdiden başlamak mantıklı. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye yerine geçmez.

Yapay zekânın sağlık gibi yüksek riskli alanlardaki kullanımına dair tartışmaları “otonom reçete” haberimizde ele almıştık. Yasanın değişikliklerine ilişkin ayrıntılı hukuki değerlendirme için National Law Review ve Loyens & Loeff analizlerine bakabilirsiniz.